Psychoanalyse

Een psychoanalyse en psychotherapie 
Wat is het verschil? 

Ikzelf maak in mijn praktijk een onderscheid tussen psychotherapie en psychoanalyse. 

Psychotherapie en gesprekstherapie

Psychotherapie is een parapluterm voor behandelingen gericht op psychische klachten. Sinds kort is dit wettelijk verankerd en kan niet zomaar wie psychotherapeutische behandelingen aanbieden. Zo mogen klinisch psychologen, huisartsen, orthopedagogen, psychiaters psychotherapie aanbieden. 

Onder de term valt een waaier van behandelingen en wat men noemt "therapeutische kaders en stromingen". Deze stromingen en kaders verschillen nogal in hoe men kijkt naar psychische symptomen en de mens. Deze kijk heeft dan op zijn beurt invloed op hoe men psychische klachten behandelt. 

Psychoanalyse

Een psychoanalyse is niet hetzelfde als psychotherapie hoewel er op sommige punten kan overlappen. Het is een specifieke manier van spreken met een ander mens. De psychoanalyse ontstond bij Freud omwille van de noodzaak om psychisch lijden en lichamelijke symptomen te behandelen. In het begin werd deze behandeling benoemd als de "spreek kuur". Het spreken in een psychoanalyse is radicaal anders en gebeurt via de vrije associatie (zie onder).

Een psychoanalyse is in strikte zin geen psychotherapie. Hoewel deze vorm van spreken dezelfde effecten kan hebben als andere psychotherapieën (symptomen en klachten verminderen of gaan weg, je voelt je opgelucht of beter), mag je van een psychoanalyse verwachten dat het je leven terug in beweging brengt. Dat er iets veranderd in hoe jij jouw leven beleefd. 
Het is een behandeling die verder gaat dan een psychische klacht of symptoom. Het beoogt iets van jou als mens te beluisteren en te bevragen voorbij het specifieke lijden dat je in een klacht of symptoom ondervindt. We gaan op zoek naar de betekenis van jouw klachten. Je moet ergens voelen dat het niet voldoende is om enkel je klacht te genezen. Het stelt de vraag naar wat jouw lijden over jou en je positie in deze wereld te zeggen heeft zonder te moraliseren of te normaliseren. 

De psychoanalytische techniek: De vrije associatie

Het spreken, dat de behandeling vraagt, is niet zomaar een spreken. Het vraagt een vrij associatief spreken. Het is een methode waarin men de gedachten die in zich opkomen, uitspreekt zonder censuur en zonder sturing. Het is een behandelregel die er op gericht is om te werken met het onbewuste. Via deze weg kan er iets nieuws verschijnen in het spreken. Je kan verrast worden door wat je zegt en denkt. Het stelt ons in staat om naar jou te luisteren waar het in het dagdagelijkse leven niet kan verschijnen. Dit wil niet zeggen dat men vlot moet spreken of veel moet spreken. Daarnaast kan er ook op een andere manier gewerkt worden zoals met bv. kunst of poëzie. Daarin is het wel essentieel dat het materiaal (woorden of kunst of ...) van jou komt of dat je op een of andere manier geraakt wordt door het materiaal.  

Een psychoanalyse is anders in vorm. We zullen elkaar frequenter spreken dan een doorsnee psychotherapie, vaak meerdere keren per week.